Çevrimiçi Gönderim Politikası (Online Submission Policy)

JAIES'e yayımlanmak üzere gönderilen tüm makaleler, derginin resmi çevrimiçi süreç yönetimi (OJS / DergiPark) sistemi üzerinden elektronik olarak iletilmelidir. E-posta yoluyla yapılan makale başvuruları kesinlikle değerlendirmeye alınmaz. Gönderim sürecinde aşağıdaki kurallara uyulması zorunludur:

• Yazar Kaydı ve ORCID: Makale gönderen tüm yazarların sisteme eksiksiz kaydolması ve uluslararası indekslerin (TR Dizin, Scopus, WoS) zorunlu tuttuğu 16 haneli ORCID iD numaralarını profillerine eklemeleri gerekmektedir.
• Dosya Ayrımı (Kör Hakemlik Güvencesi): Çift kör hakemlik sürecinin bütünlüğünü korumak adına, yazarlar sisteme iki ayrı dosya yüklemelidir:
  1. Unvan, kurum, iletişim ve yazar isimlerini içeren "Başlık Sayfası" (Title Page)
  2. Yazarlara ait hiçbir kişisel veya kurumsal bilgi barındırmayan, tamamen anonimleştirilmiş "Tam Metin Dosyası" (Blinded Manuscript)
• Ek Dosyalar: Makaleye ait yüksek çözünürlüklü şekiller, tablolar, veri setleri ve imzalı "Telif Hakkı Devir Formu" başvuru esnasında sisteme ayrı ekler olarak yüklenmelidir.

Makale Hazırlama Kuralları (Manuscript Preparation Guidelines)

Değerlendirme ve teknik ön inceleme süreçlerinin gecikmeksizin yürütülebilmesi için makale metinlerinin aşağıdaki biçimsel ve dilsel standartlara tam uyumlu olarak hazırlanması gerekir:

• Yayın Dili: Derginin resmi yayın dili İngilizce'dir. Gönderilen metinlerin dil bilgisi kurallarına uygun, akıcı, net ve akademik bir üslupla yazılmış olması şarttır. Dil kalitesi yetersiz bulunan makaleler, hakem değerlendirmesine alınmadan doğrudan reddedilir veya profesyonel dil editörlüğü (proofreading) belgesi talep edilir.
• Dosya Formatı: Metinler, Microsoft Word (.docx) formatında, tek sütun halinde hazırlanmalıdır.
• Sayfa Düzeni ve Tipografi: Tüm metinde Times New Roman yazı tipi, 12 punto boyutu ve 2.0 (çift) satır aralığı kullanılmalıdır. Sayfa kenar boşlukları üst, alt, sağ ve sol olmak üzere standart 2.5 cm (1 inç) olarak ayarlanmalıdır. Hizanı kolaylaştırmak amacıyla metne satır numaraları (line numbers) eklenmelidir.
• Bölüm Başlıkları: Makale içindeki tüm ana ve alt başlıklar ondalık sistemle (1., 1.1., 1.1.1. gibi) numaralandırılmalıdır.

Makale Yapısı ve Standart Bölümler (Article Structure)

JAIES'e gönderilecek orijinal araştırma makalelerinin, uluslararası mühendislik ve bilişim yayıncılığı standartlarına (IMRAD modeli) uygun olarak aşağıdaki hiyerarşik yapıda düzenlenmesi gerekmektedir:

1. Başlık Sayfası (Title Page): Makalenin kısa, açıklayıcı ve arama motoru optimizasyonuna (SEO) uygun başlığı; tüm yazarların tam adları, akademik unvanları, kurumsal bağlılıkları (affiliations), e-posta adresleri ve sorumlu yazarın (corresponding author) güncel iletişim bilgileri bu sayfada yer almalıdır.
2. Özet (Abstract): Makalenin girişinde 150 ila 250 kelime arasında, yapılandırılmış tek bir paragraftan oluşan İngilizce özet bulunmalıdır. Özet; çalışmanın amacını, uygulanan yöntemi/algoritmayı, elde edilen temel bulguları ve literatüre katkısını net bir şekilde özetlemeli, atıf içermemelidir.
3. Anahtar Kelimeler (Keywords): Makalenin indekslenmesini kolaylaştıracak, çalışmanın odağını yansıtan ve alfabetik olarak sıralanmış 3 ila 5 adet teknik terim eklenmelidir. Başlıkta geçen kelimelerin aynen tekrar edilmemesi önerilir.
4. Giriş (Introduction): Araştırılan konunun teorik arka planı, problemin tanımı, güncel literatür taraması (state-of-the-art) ve çalışmanın motivasyonu ile özgün değeri bu bölümde sunulmalıdır.
5. Materyal ve Yöntemler / Metodoloji (Materials and Methods / Methodology): Geliştirilen mimariler, kullanılan donanım/yazılım bileşenleri, matematiksel modeller, algoritmalar ve veri setleri, deneysel çalışmaların başka araştırmacılar tarafından tekrarlanabilmesine olanak tanıyacak derinlikte ve detayda açıklanmalıdır.
6. Bulgular ve Analizler (Results and Analysis): Elde edilen veriler, performans metrikleri ve simülasyon/deney sonuçları; metin, yüksek kaliteli grafikler ve net tablolar eşliğinde tarafsız bir şekilde sunulmalıdır.
7. Tartışma (Discussion): Bulguların önemi ve doğurduğu sonuçlar yorumlanmalı, literatürdeki mevcut çalışmalarla karşılaştırılmalı, yöntemin avantajları ile çalışmanın kısıtlılıkları (limitations) nesnel olarak ortaya konmalıdır.
8. Sonuç ve Gelecek Çalışmalar (Conclusion and Future Work): Araştırmadan elde edilen ana çıktılar özetlenmeli ve bu çalışmanın üzerine inşa edilebilecek gelecekteki araştırma yönelimleri belirtilmelidir.
9. Zorunlu Beyanlar ve Etik Bildirimler (Mandatory Disclosures): İndekslerin şeffaflık ilkeleri uyarınca makalenin sonuna aşağıdaki alt başlıkların eklenmesi zorunludur:
   • Etik Kurul Onayı (Ethics Committee Approval): Katılımcılardan veri toplanmasını (anket, mülakat vb.) veya insan/hayvan materyali kullanımını gerektiren araştırmalarda, etik kurulun adı, onay tarihi ve belge/karar numarası bu alanda açıkça beyan edilmelidir. Onay gerektirmeyen çalışmalar için "Etik kurul onayı gerekmemektedir" ifadesi gerekçesiyle yazılmalıdır.
   • Yazar Katkı Oranı (Author Contributions): COPE standartlarına uygun olarak, hangi yazarın araştırmanın hangi aşamasına (tasarım, veri toplama, analiz, yazım vb.) katkı sağladığı açıkça listelenmelidir.
   • Çıkar Çatışması Beyanı (Conflict of Interest Statement): Yazarlar, araştırma sonuçlarını veya tarafsızlığını etkileyebilecek herhangi bir finansal, kişisel ya da kurumsal çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmelidir.
   • Finansal Destek / Teşekkür (Funding / Acknowledgements): Araştırmayı destekleyen projeler (TÜBİTAK, BAP, AB vb.) kurum adı ve proje numarası verilerek belgelenmelidir. Bir destek yoksa "Bu araştırma herhangi bir dış fon tarafından desteklenmemiştir" ifadesi yazılmalıdır.
10. Kaynaklar (References): Metin içinde atıfta bulunulan tüm kaynakların eksiksiz listesidir.

Kaynak Gösterim Kuralları (References and Citation Style)

JAIES, bilimsel kaynakların standardizasyonu ve CrossRef veri tabanı entegrasyonu için APA 7 (American Psychological Association 7th Edition) kaynak gösterme formatını benimsemiştir. Tüm atıfların ve kaynakça listesinin bu kurallara göre hatasız hazırlanması zorunludur:

• Metin İçi Atıflar: Metin içinde kaynaklar yazar soyadı ve yayın yılı ile belirtilmelidir. Örn: "Edge computing architectures reduce latency significantly (Smith, 2025)." veya "According to Smith (2025), artificial intelligence models..." Birden fazla yazarlı çalışmalarda APA 7 kuralları uygulanmalıdır (Örn: üç veya daha fazla yazar için: "Jones et al., 2026").
• DOI Numaraları: Kaynakça listesinde yer alan ve dijital nesne tanımlayıcısına (DOI) sahip olan tüm kaynakların sonuna aktif, tıklanabilir https://doi.org/... bağlantısı eklenmesi indeksleme doğrulaması için zorunludur.

Editoryal İnceleme ve Hakem Değerlendirme Süreci (Peer Review Workflow)

JAIES, yayımlanan çalışmaların yüksek bilimsel standartlara, yenilikçiliğe ve teknik doğruluğa sahip olmasını güvence altına almak amacıyla şeffaf ve bağımsız bir çift kör hakemlik (double-blind peer review) süreci işletir:

1. Teknik ve Etik Ön İnceleme: Dergiye gönderilen her makale öncelikle Alan Editörleri ve Sekretarya tarafından teknik kurallara uyum, dil yeterliliği ve kapsam analizi açısından değerlendirilir. Aynı aşamada tüm çalışmalar iThenticate yazılımı ile intihal denetimine tabi tutulur. Benzerlik oranı dergi sınırlarının üzerinde olan veya etik dışı durumlar barındıran makaleler hakem sürecine alınmadan doğrudan reddedilir.

2. Hakem Değerlendirmesi: Ön incelemeyi başarıyla geçen makaleler, çalışılan uzmanlık alanına göre uluslararası hakem havuzundan seçilen en az iki bağımsız dış hakeme yönlendirilir. Hakemlerin ve yazarların kimlikleri süreç boyunca tamamen gizli tutulur. Değerlendirme sürecinde hakemler; çalışmanın özgünlüğü, metodolojinin geçerliliği, sonuçların tutarlılığı ve literatüre katkısı üzerinden detaylı rapor hazırlar.

3. Karar ve Revizyon: Hakem raporları doğrultusunda makale hakkında "Kabul", "Minör Revizyon", "Majör Revizyon" veya "Red" kararı verilir. Revizyon kararı verilen makalelerin yazarları, hakem eleştirilerine madde madde yanıt içeren bir "Hakemlere Cevap Dosyası" (Response to Reviewers) ile birlikte güncellenmiş metni sisteme yüklemelidir. İki hakemin görüş ayrılığı durumunda makale üçüncü bir hakemin değerlendirmesine sunulur. Yayınlanma konusundaki nihai onay yetkisi Baş Editör'e aittir.

Kabul Sonrası Süreç ve Mizanpaj (Post-Acceptance and Copyediting)

Bilimsel değerlendirmesi tamamlanarak Baş Editör tarafından kabul edilen makaleler yayın üretim sürecine alınır:

• Copyediting ve Mizanpaj: Kabul edilen metinler, uluslararası indekslerin veri harmanlama standartlarına uygun şekilde XML dönüştürme, profesyonel dil düzenlemesi (copyediting) ve dergi şablonuna göre sayfa mizanpajı işlemlerinden geçirilir.
• Prova Kontrolü (Galley Proofs): Mizanpajı tamamlanan makalenin PDF provası son kontrollerin yapılması amacıyla sorumlu yazara iletilir. Yazarlar, tipografik veya dizgi kaynaklı hataları 48 saat içinde bildirmekle yükümlüdür. Bu aşamada makalenin özüne, verilerine veya yazar sıralamasına müdahale edecek büyük değişikliklerin yapılması yasaktır.
• DOI ve Erken Erişim: Yazardan son onayı alınan makaleye kalıcı bir DOI numarası atanır ve CrossRef tescili yapılarak derginin "Erken Erişim" (Ahead of Print / Article in Press) sayfasında çevrimiçi olarak yayımlanır. Erken erişimdeki makaleler resmi olarak basılmış kabul edilir ve alıntılanabilir.

Makale İşlem Ücretleri ve Şeffaflık Politikası (Article Processing Charges)

JAIES, bilginin küresel ölçekte engelsiz yayılmasını savunan Platin Açık Erişim (Platinum/Gold Open Access) modelini desteklemektedir. Okuyucuların makalelere ücretsiz erişebilmesi, yayın süreçlerinin (hakem yönetim yazılımları, iThenticate taramaları, DOI tescilleri, XML dönüştürme, CrossRef üyelikleri ve uzun vadeli Portico dijital arşivleme hizmetleri) sürdürülebilirliği yazarlardan alınan Makale İşlem Ücreti (APC) ile finanse edilmektedir.

• Yayın Ücreti: Dergimizde yayımlanmak üzere hakem sürecinden geçerek kabul edilen her bir makale için sabit yayın ücreti 800 USD'dir.
• Şeffaflık İlkesi: Makale İşlem Ücreti, makalenin hakem değerlendirmesinden geçmesi veya kabul edilmesi şartına bağlı bir "satın alma" bedeli değildir. Ücret, yalnızca editoryal ve teknik operasyonel maliyetleri kapsar. Makalenin reddedilmesi durumunda herhangi bir ücret talep edilmez. Hakem değerlendirme süreci ile finansal işlemler birbirini hiçbir şekilde etkilemeyecek şekilde kesin hatlarla ayrılmıştır.